Ψάθα καρέκλας: μέτρηση, αλλαγή και πλέξιμο

Για ανταλλακτική ψάθα μετράτε τρία νούμερα: πλάτος μπροστά, πλάτος πίσω και βάθος, γιατί τα περισσότερα καθίσματα στενεύουν προς τα πίσω. Δείτε μετά πώς στερεώνεται η παλιά: φύλλο βιεννέζικης ψάθας σε αυλάκι αλλάζει στο σπίτι, ενώ πλέξη μέσα από τρύπες ή γύρω από τις τραβέρσες είναι δουλειά για τεχνίτη.

Ενημερώθηκε Η συντακτική ομάδα του ΚαρεκλάκιαΠώς δουλεύουμε

Τι είδους ψάθα έχει η καρέκλα σας;

Η «βιεννέζικη ψάθα» φτιάχνεται από λωρίδες ρατάν. Κατά τον FAO, το cane είναι ο συμπαγής βλαστός του ρατάν, καθαρισμένος από τα φύλλα, που σχίζεται σε λωρίδες για πλέξιμο. Η ψάθα της κλασικής καρέκλας καφενείου είναι άλλο υλικό και πλέκεται αλλιώς. Το πρώτο που κοιτάτε είναι πώς στερεώνεται.

Τέσσερις τρόποι στερέωσης και ποιος τους αλλάζει
ΤύποςΠώς τον αναγνωρίζετεΣτο σπίτι;Τι χρειάζεται
Φύλλο βιεννέζικης ψάθας σε αυλάκιΑυλάκι γύρω από το άνοιγμα και ένα λεπτό κορδόνι (σφήνα) μέσα τουΝαι, με υπομονήΦύλλο έτοιμης πλέξης, κορδόνι στο πλάτος του αυλακιού, κόλλα ξύλου
Βιεννέζικη ψάθα πλεγμένη στο χέριΣειρά από μικρές τρύπες γύρω από το κάθισμαΜόνο αν έχετε μάθει την τεχνικήΛωρίδες ρατάν και πολλές ώρες
Ψάθα πλεγμένη γύρω από τις τραβέρσεςΤο πλέγμα τυλίγει τα ξύλα του σκελετού, χωρίς τρύπες ή αυλάκιΔύσκολαΤεχνίτης που πλέκει ψάθα
Έτοιμο κάθισμα σε πλαίσιοΤο κάθισμα σηκώνεται ολόκληρο από τον σκελετόΝαιΑνταλλακτικό στις σωστές διαστάσεις

Πώς μετράτε το κάθισμα;

Οι τρεις μετρήσεις του καθίσματοςΚάθισμα σε κάτοψη, πιο φαρδύ μπροστά. Μετράτε πλάτος μπροστά, πλάτος πίσω και βάθος στη μέση.πλάτος μπροστάπλάτος πίσωβάθος (στη μέση)διακεκομμένη: άνοιγμα / αυλάκι
Μετρήστε και το εξωτερικό του πλαισίου και το άνοιγμα (ή από αυλάκι σε αυλάκι). Τα περισσότερα καθίσματα είναι τραπέζια, όχι τετράγωνα: πιο φαρδιά μπροστά.
  1. Πλάτος μπροστά, από άκρη σε άκρη του πλαισίου.
  2. Πλάτος πίσω, στο ίδιο ύψος.
  3. Βάθος, στη μέση, από μπροστά προς τα πίσω.
  4. Αν έχει αυλάκι, μετρήστε και από αυλάκι σε αυλάκι και το πλάτος του αυλακιού, γιατί το κορδόνι πρέπει να ταιριάζει.

Οι αγγελίες για ανταλλακτικά γράφουν συχνά ένα ζευγάρι, όπως 35×35, 36×36 ή 37×37 cm. Ένα κάθισμα που είναι 40 cm μπροστά και 34 cm πίσω δεν είναι «37×37»: ρωτήστε τον πωλητή τι ακριβώς μετράει πριν παραγγείλετε. Με μία φωτογραφία με τη μεζούρα πάνω στο κάθισμα λύνονται οι περισσότερες απορίες.

Πώς αλλάζετε φύλλο βιεννέζικης ψάθας;

Τα βήματα ακολουθούν έναν αναλυτικό οδηγό τοποθέτησης φύλλου ψάθας (δείτε τις πηγές). Αφορούν μόνο καθίσματα με αυλάκι.

Τομή στο αυλάκι: σκελετός, ψάθα, κόλλα, κορδόνιΤο φύλλο ψάθας μπαίνει στο αυλάκι, από πάνω μπαίνει κόλλα και το κορδόνι πιέζεται μέσα με σφήνα.φύλλο ψάθαςκορδόνι (σφήνα)κόλλα ξύλου στο αυλάκισκελετός καθίσματος
Το φύλλο κατεβαίνει στο αυλάκι, η κόλλα μπαίνει στο αυλάκι και το κορδόνι το κλειδώνει. Η ψάθα που περισσεύει κόβεται κάτω από τη γραμμή του κορδονιού.
  1. Βγάλτε το παλιό κορδόνι και την παλιά ψάθα και καθαρίστε το αυλάκι από την παλιά κόλλα, χωρίς να το φαρδύνετε.
  2. Μουσκέψτε το φύλλο σε χλιαρό νερό για περίπου μία ώρα, ώστε να γίνει εύκαμπτο, και αφήστε το να στραγγίξει. Μια πρασινωπή απόχρωση είναι φυσιολογική και φεύγει στο στέγνωμα.
  3. Μην το κόψετε στα μέτρα πριν το τοποθετήσετε. Αφήστε περίσσευμα για να μπορείτε να διορθώσετε.
  4. Κεντράρετε το φύλλο πάνω από το άνοιγμα, ευθυγραμμισμένο με την μπροστινή πλευρά του καθίσματος, και πιέστε το μέσα στο αυλάκι με ξύλινη σφήνα: πρώτα απαλά, για να μη σπάσουν οι λωρίδες, και μετά πιο σταθερά. Οι σφήνες μπορούν να μείνουν στη θέση τους όσο δουλεύετε.
  5. Κόψτε την ψάθα που περισσεύει χτυπώντας απαλά με σκαρπέλο, κάτω από τη γραμμή όπου θα μπει το κορδόνι, ώστε να μη φαίνονται άκρες.
  6. Κόλλα ξύλου σε μια λεπτή γραμμή μέσα στο αυλάκι.
  7. Κορδόνι: κομμένο στο μήκος, πιέζεται με τα δάχτυλα και μετά με την πλάτη ενός σκαρπέλου. Στις γωνίες κόβεται λοξά, σαν κορνίζα.
  8. Σκουπίστε την κόλλα που ξεχείλισε με υγρό πανί και αφήστε την καρέκλα 24 ώρες πριν τη βάψετε ή τη βερνικώσετε.

Πλέξη στο χέρι και ψάθα καφενείου

Η βιεννέζικη ψάθα που περνάει μέσα από τρύπες πλέκεται λωρίδα λωρίδα, σε πολλά περάσματα, και η ψάθα που τυλίγει τις τραβέρσες μιας καρέκλας καφενείου πλέκεται από την αρχή πάνω στον σκελετό. Και οι δύο είναι τεχνικές που μαθαίνονται με την πράξη. Αν η καρέκλα σας είναι από αυτές, ζητήστε από τον τεχνίτη να σας πει τι υλικό θα χρησιμοποιήσει (φυσικό ή πλαστικό) και αν αλλάζει και τις τραβέρσες, αν είναι σάπιες.

Πριν πληρώσετε για νέα ψάθα, ελέγξτε τον σκελετό. Μια καρέκλα που κουνιέται θα σκίσει και την καινούργια· διορθώστε πρώτα τους συνδέσμους με τον οδηγό για καρέκλα που κουνιέται. Αν ψάχνετε ακόμη καρέκλα, ο οδηγός για καρέκλες καφενείου λέει τι να κοιτάξετε σε μια μεταχειρισμένη.

Πώς κρατάτε την ψάθα σε καλή κατάσταση;

  • Μην πατάτε όρθιοι πάνω σε κάθισμα με ψάθα. Το βάρος σε μικρή επιφάνεια σπάει τις λωρίδες.
  • Τα κατοικίδια που ακονίζουν νύχια βρίσκουν την ψάθα ιδανική. Ένα μαξιλάρι από πάνω τη γλιτώνει.
  • Ο οδηγός που ακολουθήσαμε σημειώνει ότι η ψάθα τεντώνει στεγνώνοντας. Το αντίστροφο ισχύει με την πολλή υγρασία: μην αφήνετε τέτοιες καρέκλες έξω στη βροχή ή στην πρωινή υγρασία του νησιού.

Συχνές ερωτήσεις

Τι σημαίνει «ψάθα καρέκλας 36×36»;

Είναι οι διαστάσεις σε εκατοστά που δίνει ο πωλητής, αλλά δεν γράφουν όλοι το ίδιο πράγμα: άλλοι εννοούν το άνοιγμα, άλλοι την εξωτερική διάσταση του πλαισίου. Ρωτήστε τι μετράει, και συγκρίνετε με τις δικές σας τρεις μετρήσεις (μπροστά, πίσω, βάθος).

Μπορώ να βάλω φύλλο βιεννέζικης ψάθας σε καρέκλα χωρίς αυλάκι;

Το φύλλο κρατιέται από το κορδόνι μέσα στο αυλάκι. Αν ο σκελετός έχει τρύπες ή η ψάθα τυλίγει τις τραβέρσες, δεν υπάρχει πού να μπει. Εκεί η λύση είναι πλέξη στο χέρι από τεχνίτη ή έτοιμο κάθισμα σε πλαίσιο, αν υπάρχει για τη δική σας καρέκλα.

Πόση ώρα θέλει να στεγνώσει;

Στον οδηγό που ακολουθήσαμε, η καρέκλα αφήνεται 24 ώρες να στεγνώσει πριν από βάψιμο ή βερνίκι. Η ψάθα τεντώνει λίγο καθώς στεγνώνει, αλλά πρέπει να είναι ήδη καλά τοποθετημένη.

Πηγές

  1. FAO: Rattan, glossary and taxonomy (J. Dransfield)
  2. Miss Mustard Seed: Sheet cane webbing tutorial (οδηγός τοποθέτησης φύλλου ψάθας)
  3. Thonet: 214 (βιεννέζικη καρέκλα με ψάθα), προδιαγραφές

Οι πηγές ελέγχθηκαν στις 21 Οκτωβρίου 2026.

Παραπομπή: Ο Καρεκλάκιας, «Ψάθα καρέκλας: μέτρηση, αλλαγή και πλέξιμο», https://kareklakias.gr/frontida/psatha-kareklas-episkevi/, ενημερώθηκε 21 Οκτωβρίου 2026.